Burn-out ontstaat niet van de ene op de andere dag

Een normale dinsdag, de zon schijnt. De stralen strijken door mijn praktijkruimte en geven een prettige sfeer.

Een ietwat terneergeslagen man zit bij mij. Noem hem Johan. Een wat doffe blik is in zijn ogen te zien, terwijl hij vertelt.

Al langere tijd voelt hij zich ontzettend moe als hij thuis komt van zijn werk. Hij houdt van zijn werk en heeft er alles voor over om de zaken goed te laten verlopen. Door zijn inzet is hij steeds verder doorgegroeid en is nu al weer twee jaar teamleider. Zijn medewerkers kunnen altijd bij hem terecht en hij weet ook altijd een oplossing. Natuurlijk is hij niet te beroerd om zelf de handen uit zijn mouwen te steken en is ook ’s avonds druk met de puntjes op de i te zetten. En daarom word hij ook zo gewaardeerd!

Dit is lang goed gegaan en de afdeling loopt. Maar hoe moeilijk ook om toe te geven, het begint zijn tol te vragen van Johan. Het werk laat hem niet meer los. Hij kan zich niet meer ontspannen. Ook privé vindt hij het moeilijk om te genieten van zijn vrije tijd en onderneemt niets meer.

Bovendien is een paar maanden geleden een goede vriend van hem plotseling overleden. Op het werk was daar ook alle begrip voor en hij heeft de ruimte gekregen om de tijd te nemen die hij nodig had. Het werk gaf hem echter de gewenste afleiding, dus doorgaan was het prettigst. Nu staat er een grote procesverandering op stapel binnen de organisatie. En ook de afdeling van Johan is daar een onderdeel van.

Het gevoel dat hij altijd ‘aan’ staat en dat hij geen energie meer heeft, is er in geslopen. Maar ineens kon hij een paar weken geleden nauwelijks meer zijn bed uitkomen. Zijn benen wilden niet meer. Zijn hoofd liep over. En de huisarts kwam met het onwaarschijnlijke bericht dat hij burn-out gerelateerde klachten had. HIJ? Dit had hij niet aan zien komen en voelde zich enigszins beschaamd om kenbaar te maken aan zijn collega’s.

Dit voorbeeld staat helaas niet op zichzelf.
 

Hoe een burn-out zich aandient

Het is van persoon tot persoon verschillend hoe een burn-out zich aandient. De meeste mensen met een burn-out ervaren al langer klachten. Ze neigen er toe om tot de bodem te gaan. Pas als de energie helemaal op is of het lichaam zelf ‘stop’ zegt en niet meer in beweging wil komen, trekken ze aan de bel.

Iemand die uitvalt met een burn-out heeft zeker een half jaar meerdere klachten en vaak langer. Het gevoel van schaamte dat dit hen gebeurt komt ook regelmatig voor. Bang om zwak gevonden te worden. Echter, juist mensen met een burn-out zijn gewend om meer te dragen dan wat bij ze hoort. Ze nemen meer verantwoordelijkheid dan wat van hen is of leggen de lat heel hoog. Het zijn loyale medewerkers die gewend zijn om veel van zichzelf te geven. Dat is niet van de ene op de andere dag ontstaan. Het zijn namelijk patronen die al op jonge leeftijd zijn ontstaan die uiteindelijk kunnen leiden tot een burn-out. Daarom is de aanloop ook zo lang. Uitvallen is een schrikbeeld en wordt vaak geassocieerd met zwakte, niet loyaal zijn. Dat druist in tegen het zelfbeeld, vandaar dat burn-out ook vaak gepaard gaat met gevoelens van schaamte.

 

Patronen

Patronen die al in de vroege levensjaren geleerd worden, zijn bijvoorbeeld voel niet, wees sterk, het leven gaat door, wees perfect, maak voort, doe genoegen. De meeste mensen herkennen twee, drie van deze patronen, zogenaamde drivers waar ze als eerste in terechtkomen als ze onder druk komen te staan.

Drivergedrag is ontstaan in onze vroege jeugd en zet ons aan om dat te doen waardoor we krijgen wat we nodig hebben: liefde, aandacht, veiligheid, geborgenheid, voedsel, etc. Als kind leren we te onderscheiden welk gedrag door onze ouders gewaardeerd wordt of ten minste niet afgekeurd.

Wat ik mensen regelmatig hoor zeggen, is ‘zo ben ik nu eenmaal’. Echter het gedrag wat je hierbij laat zien is ontstaan als reactie op stress en gaat ten koste van jezelf. Iemand ervaart een ‘stopper’ zoals hij in zijn kindertijd heeft ervaren en gaat dit compenseren met drivergedrag. Als je in dit gedrag ‘gevangen’ raakt en dit nog de enige of voornaamste manier is van reageren dan kan het op den duur te veel worden en wordt overbelasting of een bijzonder laag energieniveau een feit.

 

Meer weten over de diepere laag achter burn-out? Wil je een burn-out voorkomen of is behoefte aan herstel aan de orde? Neem vandaag nog contact op!

info@zwaardcoaching.nl

 

 

Herken je dit of wil je reageren? Heb je hier vaker aan gewerkt en heb je het gevoel niet verder te komen? Stuur gerust een mail naar: info@zwaardcoaching.nl .

 

Ik ben Nicolette Zwaard (1972). Door het schrijven van artikelen wil ik jou inspireren en tips geven, zodat je keuzes maakt,  je plek inneemt waar je tot je recht komt en zo rust kunt krijgen in je hoofd en lijf. Een plek waarbij je aandacht hebt voor jezelf en verbinding met anderen.

Met veel plezier ben ik werkzaam in mijn praktijk in Apeldoorn en werk ik ook buiten in de natuur.  Wil je geen enkel artikel missen? Schrijf je dan in voor de Inspiratie Nieuwsbrief. Of volg mij op Linkedin, Instagram of Facebook.